കുടുംബശ്രീ

കുടുംബശ്രീ (Kudumbashree)

സ്ത്രീശാക്തീകരണത്തിലൂടെ ദാരിദ്ര്യനിർമ്മാർജ്ജനം

കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹിക ശാക്തീകരണത്തിനും ദാരിദ്ര്യനിർമാർജനത്തിനും വലിയ സംഭാവന നൽകിയ വിപ്ലവകരമായ ജനകീയ പ്രസ്ഥാനമാണ് കുടുംബശ്രീ. സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക സ്വയംപര്യാപ്തതയും സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തവും വർധിപ്പിച്ച്, ഗ്രാമീണ കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരം ഉയർത്തുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. പ്രാദേശിക സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പൂർണ്ണ പങ്കാളിത്തത്തോടെയാണ് ഈ പ്രസ്ഥാനം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

📌 1. തുടക്കവും അടിസ്ഥാന വിവരങ്ങളും

1998 മെയ് 17-ന് കേരള സർക്കാർ തുടക്കം കുറിച്ച സംസ്ഥാന ദാരിദ്ര്യ നിർമാർജന മിഷനാണ് കുടുംബശ്രീ.

വിഷയംവിവരം
സ്ഥാപിതമായ വർഷം1998
സ്ഥാപിതമായ തീയതി1998 മെയ് 17
പ്രധാന ദൗത്യം & ലക്ഷ്യംദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനം & സ്ത്രീശാക്തീകരണം (Poverty Eradication & Women Empowerment)
പ്രവർത്തന രീതിതദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഏകോപനത്തിൽ ത്രിതല സംഘടനാ സംവിധാനം വഴി

🏛️ 2. ത്രിതല സംഘടനാ സംവിധാനം (Three Tier System)

തലംസംഘടനപ്രവർത്തനവും അധികാര പരിധിയും
1അയൽക്കൂട്ടം
(NHG - Neighbourhood Group)
അടിസ്ഥാന യൂണിറ്റ്: ഒരു പ്രദേശത്തെ 15 മുതൽ 20 വരെ സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടായ്മ. സമ്പാദ്യം, വായ്പ, ആഴ്ചതോറുമുള്ള യോഗങ്ങൾ എന്നിവ അയൽക്കൂട്ട തലത്തിലാണ് നടക്കുന്നത്.
2എ.ഡി.എസ് (ADS)
(Area Development Society)
വാർഡ് തലം: വാർഡിലെ മുഴുവൻ അയൽക്കൂട്ടങ്ങളെയും ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന വാർഡ് തല സമിതി. വാർഡ് കൺവീനറും ജനപ്രതിനിധികളും ഇതിൽ പങ്കാളികളാകുന്നു.
3സി.ഡി.എസ് (CDS)
(Community Development Society)
പഞ്ചായത്ത് തലം: പഞ്ചായത്തിലെ മുഴുവൻ എ.ഡി.എസുകളെയും സംയോജിപ്പിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഉന്നത നിർവ്വഹണ സമിതി. പഞ്ചായത്ത് ഭരണസമിതിയുമായി നേരിട്ട് സഹകരിച്ച് വികസന പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നു.

🎯 3. പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ

01. സ്ത്രീ ശാക്തീകരണം
സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ ശാക്തീകരണം ഉറപ്പാക്കുകയും പൊതുരംഗത്ത് നേതൃപാടവം വളർത്തുകയും ചെയ്യുക.
02. സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങൾ (NHG)
അയൽക്കൂട്ടങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുകയും ആഴ്ചതോറുമുള്ള ലഘുസമ്പാദ്യം, വായ്പാ തിരിച്ചടവ്, കൂട്ടായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ കൃത്യമായി നടത്തുകയും ചെയ്യുക.
03. സ്വയംതൊഴിൽ സംരംഭങ്ങൾ
വ്യക്തിഗത-ഗ്രൂപ്പ് തലങ്ങളിൽ ചെറുകിട ബിസിനസുകൾ, കാറ്ററിംഗ്, നിർമ്മാണ യൂണിറ്റുകൾ, വിപണനമേളകൾ എന്നിവ ആരംഭിക്കാൻ സാങ്കേതിക-സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുക.
04. ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനം
അതിദരിദ്രരെയും ദുർബല കുടുംബങ്ങളെയും കണ്ടെത്തി അവർക്ക് പ്രത്യേക ഉപജീവന പദ്ധതികളും സുരക്ഷയും ഒരുക്കി ജീവിതനിലവാരം ഉയർത്തുക.
05. ഉപജീവന മാർഗ്ഗ വികസനം
കൃഷി, ക്ഷീരവികസനം, മൃഗസംരക്ഷണം, പരമ്പരാഗത ഉൽപ്പന്ന നിർമ്മാണം, സർവീസ് മേഖല എന്നിവയിൽ സുസ്ഥിര തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക.
06. സാമ്പത്തിക ഉൾച്ചേരൽ (Financial Inclusion)
ബാങ്ക് ലിങ്കേജ് വായ്പകൾ, കുറഞ്ഞ പലിശയ്ക്കുള്ള മൈക്രോ ഫിനാൻസ്, സബ്സിഡി പദ്ധതികൾ എന്നിവ ഓരോ ഗുണഭോക്താവിലേക്കും എത്തിക്കുക.
07. കാർഷിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ (JLG കൂട്ടുകൃഷി)
തരിശുഭൂമി കൃഷി, ജൈവ പച്ചക്കറി ഉത്പാദനം, പോഷകത്തോട്ടം, കർഷക ഗ്രൂപ്പുകൾ (JLG) വഴിയുള്ള കൂട്ടുകൃഷി എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
08. സാമൂഹിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ
ആരോഗ്യം, ശുചിത്വ പരിപാലനം, പോഷകാഹാരം, ജെൻഡർ ബോധവൽക്കരണം, ലഹരിവിരുദ്ധ ക്യാമ്പയിനുകൾ എന്നിവയിൽ സജീവമായി പങ്കാളികളാകുക.
09. പരിശീലനവും നൈപുണ്യ വികസനവും
യുവതി-യുവാക്കൾക്കും വനിതകൾക്കും തൊഴിൽപരമായ നൈപുണ്യ പരിശീലനങ്ങൾ നൽകുകയും സ്വയംതൊഴിൽ കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുക.
10. തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ ഏകോപനം
ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ വാർഷിക പദ്ധതികൾ, വികസന സെമിനാറുകൾ, ഗ്രാമസഭകൾ എന്നിവയിൽ സജീവ പങ്കാളിത്തം വഹിച്ച് ജനകീയാസൂത്രണം ശക്തിപ്പെടുത്തുക.
ℹ️ ശ്രദ്ധിക്കുക: അയൽക്കൂട്ട രൂപീകരണം, സൂക്ഷ്മ സംരംഭങ്ങൾ, ബാങ്ക് വായ്പകൾ, സ്നേഹിത ജെൻഡർ ഹെൽപ്പ് ഡെസ്ക് സേവനങ്ങൾ എന്നിവ സംബന്ധിച്ച കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് അതത് വാർഡിലെ എ.ഡി.എസ് (ADS) ഭാരവാഹികളുമായോ വെട്ടത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് കുടുംബശ്രീ സി.ഡി.എസ് (CDS) ഓഫീസുമായോ ബന്ധപ്പെടാവുന്നതാണ്.