വാര്ഷിക പദ്ധതികള്
കേരളത്തിലെ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വികസന പ്രക്രിയയുടെ നട്ടെല്ലാണ് വാർഷിക പദ്ധതി (Annual Plan). ഓരോ സാമ്പത്തിക വർഷവും പഞ്ചായത്ത് പരിധിയിൽ നടപ്പിലാക്കേണ്ട കൃത്യമായ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളും പദ്ധതികളും ഇതിലൂടെയാണ് നിശ്ചയിക്കുന്നത്. ഗ്രാമസഭകളിൽ നിന്നും വാർഡ് സഭകളിൽ നിന്നും ജനങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന നിർദ്ദേശങ്ങൾ ക്രോഡീകരിച്ച്, വർക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പുകളുടെ ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷമാണ് വാർഷിക പദ്ധതിക്ക് അന്തിമരൂപം നൽകുന്നത്. കൃഷി, കുടിവെള്ളം, റോഡ് നിർമ്മാണം, ശുചിത്വം, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം തുടങ്ങിയ വിവിധ മേഖലകൾക്കായി തുക വകയിരുത്തുന്നതിനൊപ്പം പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസനം, വനിതാ ഘടക പദ്ധതി (WCP) എന്നിവയ്ക്കായി നിശ്ചിത ശതമാനം തുക മാറ്റിവെക്കണമെന്നത് നിർബന്ധമാണ്. പഞ്ചായത്ത് ഭരണസമിതി അംഗീകരിക്കുന്ന ഈ പദ്ധതിരേഖ പിന്നീട് ജില്ലാ ആസൂത്രണ സമിതിയുടെ (DPC) അംഗീകാരത്തിന് സമർപ്പിക്കുന്നു. സർക്കാർ നൽകുന്ന പദ്ധതി വിഹിതവും പഞ്ചായത്തിന്റെ സ്വന്തം ഫണ്ടും സംയോജിപ്പിച്ചാണ് ഇതിനാവശ്യമായ തുക കണ്ടെത്തുന്നത്. വികേന്ദ്രീകൃത ആസൂത്രണത്തിലൂടെ പ്രാദേശിക വികസനം ജനപങ്കാളിത്തത്തോടെ നടപ്പിലാക്കുന്നു എന്നതാണ് വാർഷിക പദ്ധതിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത.